Cieczka u psa
Cieczka jest kłopotliwym okresem dla właściciela suki, który nie chce, aby miała ona potomstwo. Co należy wiedzieć o cieczce u psa, czym ona jest, jak długo trwa i jakie są jej fazy?
Pierwsza cieczka u psa
Suki osiągają dojrzałość płciową w różnym wieku. Jest to zależne od czynników genetycznych, rasy, wielkości, trybu życia i żywienia, jest też cechą osobniczą. Przyjęte jest, że pierwszej cieczki u suki należy się spodziewać, kiedy osiągnie ona około 75 proc. masy ciała psa dorosłego. Oznacza to, że u suk małych ras cieczka występuje szybciej niż u dużych i olbrzymich. Może jednak i u suki rasy małej wystąpić później, jeżeli otrzymuje ona pożywienie o niskiej zawartości białka, np. suchą karmę z supermarketu.
Praktyka wykazuje, że pierwsza cieczka pojawia się w wieku od 6 do 24 miesięcy życia, biorąc pod uwagę powyższe czynniki. Najwcześniej zatem powinna wystąpić np. u chihuahua, yorkshire terriera bądź jamnika miniaturowego, najpóźniej zaś u bernardyna, doga niemieckiego lub mastifa tybetańskiego. Jednak jeżeli jamniczka w wieku 10 miesięcy jeszcze nie ma cieczki, nie należy się niepokoić. Dopiero jeżeli krwawienie nie występuje u suki dwuletniej, należy zasięgnąć porady lekarza weterynarii.
Zachowanie suki przy pierwszej cieczce może być bardzo różne; jedne są „zdziwione”, inne w ogóle nie reagują. Zawsze jednak suka zaczyna się wylizywać, niekiedy częściej siusia, ma mniejszy apetyt ale większe pragnienie, czasem odwrotnie. Jeżeli zatem właściciel martwi się, że pies nie chce jeść, powinien wziąć pod uwagę, że może to być objawem nadchodzącej cieczki.
Ile trwa cieczka u psa?
Faza rujowa (cieczka) trwa około trzech tygodni. Może też trwać nieco krócej lub dłużej. Za początek cieczki przyjmuje się pierwszy dzień krwawienia z dróg rodnych i hodowcy od tego dnia liczą, kiedy może nastąpić zapłodnienie. W pierwszych dniach suka nie dopuszcza do siebie samca, natrętne psy odpędza warcząc i gryząc. Niemniej, od początku jest dla psów „atrakcyjna”; wiele psów (samców), po wyczuciu grzejącej się suki może stracić apetyt i całymi dniami zawodzić „serenady”. A wyczuć mogą z odległości nawet kilku kilometrów.
Zapłodnienie nie ma wpływu na długość cieczki; kończy się ona w „przepisowym” czasie, dlatego hodowca nie jest w stanie stwierdzić, czy doszło do zapłodnienia, dopóki nie wykona badania USG po około 3 tygodniach od krycia. Natomiast cieczka trwająca ponad 30 dni, zwłaszcza obfita i bez zmiany koloru wydzieliny, jest oznaką zaburzeń hormonalnych i należy poszukać pomocy lekarza weterynarii.
Jak wygląda cieczka u psa?
Cieczka jest jedną z faz cyklu płciowego suki. Poprzedza ją faza przedrujowa. Sama cieczka jest fazą rujową, kiedy może dojść do zapłodnienia. Jeżeli do niego nie dojdzie, po zakończeniu cieczki następuje faza porujowa (faza spoczynku). Każda z tych faz odznacza się innymi cechami.
W odróżnieniu od pozostałych faz, cieczka charakteryzuje się widocznymi oznakami, przede wszystkim krwawieniem, coraz bardziej obfitym przez kilka pierwszych dni. Krwawieniu towarzyszy powiększający się z każdym dniem obrzęk sromu. W tym czasie suka powinna być wyprowadzana wyłącznie na smyczy albo wypuszczana na dokładnie ogrodzonym terenie, aby nie dostał się do niej żaden pies. W domu można zakładać suce specjalne majtki, aby nie brudziła podłogi i… pościeli.
Około 10. dnia cieczki wydzielina z krwawej robi się bardzo jasna. Oznacza to, że komórki jajowe zaczęły się uwalniać – zaczęły się dni płodne. Hodowcy zazwyczaj w tym czasie wykonują badanie progesteronu i udają się z suką na krycie do wybranego reproduktora. Po zakończeniu cieczki, niezależnie czy doszło do zapłodnienia czy nie, wypływ wydzieliny ustaje i srom się obkurcza.
Ciąża u psa trwa od 58 do 65 dni (średnio 63 dni). Po porodzie i wykarmieniu szczeniąt kolejna cieczka przypada zwykle w tym czasie, kiedy przypadłaby, gdyby do ciąży nie doszło.
Cieczka u psa – zachowanie
Każda suka inaczej reaguje na cieczkę. Zwykle suki przechodzą ten okres bez komplikacji. Zdarza się jednak, że na początku cieczki suka traci apetyt, a nawet ma sensacje pokarmowe. Wówczas trzeba odciążyć jej przewód pokarmowy i podawać lekkostrawne jedzenie dla psa, przygotowane w domu. Jeżeli suka otrzymuje suchą karmę, można w tym okresie podawać jej karmę weterynaryjną dla psów z dolegliwościami żołądkowymi. Specjalistyczne karmy dla psów są do nabycia w niektórych gabinetach weterynaryjnych.
Około 10. dnia cieczki suka zaczyna odstawiać ogon na bok i wystawiać srom, nie tylko na widok samca własnego gatunku, ale niekiedy także kota albo… właściciela. Nie należy jej za to karcić; jest to zachowanie osobnicze i widocznie „ten typ tak ma”. Niektóre suki odstawiają ogon dopiero po pogłaskaniu u jego nasady lub wzdłuż grzbietu.
Po zakończeniu cieczki następuje dość newralgiczny okres – przechodzenia do fazy spoczynku. W tym czasie organizm suki jest mniej odporny i podatny na zakażenia. U niektórych suk właśnie wtedy może dojść do ropomacicza, które jest stanem groźnym dla życia. Jeżeli właściciel zauważy, że pies pije dużo wody – więcej niż normalnie, ma słaby apetyt i powiększone, bolesne powłoki brzuszne, konieczne jest niezwłoczne udanie się do lekarza weterynarii, Czasem tylko natychmiastowa operacja usunięcia macicy może uratować życie suki.
Jak dbać o sukę podczas cieczki?
Prawidłowa opieka nad suką w cieczce ma ogromne znaczenie zarówno dla jej komfortu, jak i zdrowia. Cieczka u psa to okres dużych zmian hormonalnych, dlatego wiele suk staje się bardziej wrażliwych, mniej aktywnych albo przeciwnie - pobudzonych i niespokojnych. W czasie, gdy trwa ruja u suki, właściciel powinien zadbać o spokojne otoczenie, regularne spacery oraz odpowiednie żywienie wspierające organizm psa.
Podczas cieczki u psa należy wyprowadzać sukę wyłącznie na smyczy i unikać miejsc, w których przebywa dużo innych psów. Nawet najlepiej wyszkolony pies może zareagować instynktownie, gdy trwa ruja u suki. Jest to szczególnie ważne w okresie dni płodnych, kiedy zachowanie psa podczas cieczki wyraźnie się zmienia, a suka zaczyna interesować się samcami. Odpowiedzialna opieka nad suką w cieczce pomaga ograniczyć stres i zmniejsza ryzyko nieplanowanego krycia.
Wielu właścicieli zauważa również, że podczas cieczki u psa zmienia się apetyt pupila. Niektóre suki jedzą mniej, inne stają się bardziej wybredne. W tym czasie warto zadbać o lekkostrawną, świeżą i wysokiej jakości dietę, bogatą w mięso oraz składniki wspierające organizm w okresie zmian hormonalnych. Coraz więcej opiekunów wybiera świeżo gotowane jedzenie dla psów w formie cateringu, ponieważ pozwala ono dostarczyć suce pełnowartościowe posiłki bez konieczności samodzielnego gotowania. Dobrze zbilansowana dieta może pozytywnie wpływać na samopoczucie psa oraz wspierać organizm w czasie, gdy trwa przebieg cieczki u suki.
W trakcie cieczki należy również regularnie kontrolować higienę psa. Krwawienie u psa w cieczce może utrzymywać się przez kilkanaście dni, dlatego wielu właścicieli decyduje się na specjalne majtki na cieczkę dla psa. Pomagają one utrzymać czystość w domu i zwiększają komfort suki. Warto także obserwować srom suki w cieczce - jego obrzęk i wygląd zmieniają się wraz z kolejnymi etapami cyklu. Znajomość tego, jak wyglądają fazy cieczki u suki oraz cały cykl rozrodczy suki, pozwala szybciej zauważyć ewentualne nieprawidłowości.
Kiedy z cieczką u psa trzeba udać się do weterynarza?
Choć cieczka u psa jest naturalnym elementem dojrzewania i funkcjonowania organizmu suki, niektóre objawy powinny wzbudzić niepokój właściciela. Szczególnie ważna jest obserwacja psa podczas pierwszej cieczki u suki, ponieważ wtedy najłatwiej zauważyć ewentualne zaburzenia hormonalne lub problemy zdrowotne.
Do lekarza weterynarii należy zgłosić się wtedy, gdy cieczka u psa trwa dłużej niż 4 tygodnie, krwawienie u psa w cieczce jest bardzo obfite albo wydzielina zmienia kolor na brunatny lub ropny i ma nieprzyjemny zapach. Niepokojące są także objawy takie jak apatia, gorączka, brak apetytu czy silny ból okolic brzucha. W niektórych przypadkach mogą one świadczyć o groźnym ropomaciczu lub innych chorobach układu rozrodczego.
Warto pamiętać, że przebieg cieczki u suki może różnić się w zależności od wieku, rasy i stanu zdrowia psa. Jeśli właściciel nie wie, ile trwa cieczka u psa albo zauważa nagłe zmiany w zachowaniu zwierzęcia, konsultacja weterynaryjna będzie najlepszym rozwiązaniem. Specjalista może ocenić, czy fazy cieczki u suki przebiegają prawidłowo i czy cały cykl rozrodczy suki nie został zaburzony.
Pomoc weterynarza jest również wskazana wtedy, gdy po zakończeniu cieczki pojawia się ciąża urojona u suki. Objawia się ona m.in. powiększeniem gruczołów mlekowych, noszeniem zabawek czy zmianą zachowania. W takich sytuacjach lekarz doradzi odpowiednie postępowanie oraz podpowie, jak wygląda skuteczne zapobieganie ciąży u suki i problemom hormonalnym w przyszłości.