Kleszcz u psa
Kleszcze to niewielkie pajęczaki, stanowiące jednak spore zagrożenie, nie tylko dla psów, ale i dla ludzi. Ostatnimi czasy mamy do czynienia z prawdziwymi inwazjami tych pasożytów, mogących wywołać ciężkie, często śmiertelne powikłania chorobowe. Doradzamy, jak pozbywać się kleszczy i zabezpieczać przed nimi nasze czworonogi.
Objawy u psa po kleszczu
Na ogół ofiara nie odczuwa momentu ugryzienia przez kleszcza, ponieważ w trakcie wgryzania się w skórę wydziela on substancję, która znieczula miejsce nakłucia. Działa ona natychmiastowo. Dlatego nie da się od razu zlokalizować pasożyta wśród obfitego owłosienia psa. Zazwyczaj umieszcza się on tam, gdzie skóra jest najcieńsza i najlepiej ukrwiona: na podgardlu, w uszach, w pachach i pachwinach oraz podbrzuszu. Kleszcz przebija skórę za pomocą ostrego narządu gębowego, wyposażonego w kolce skierowane ku tyłowi. Dzięki nim jest przytwierdzony do żywiciela do czasu, aż zakończy żerowanie.
Objawy po ukąszeniu psa przez kleszcza nie pojawiają się od razu, chyba że właściciel zauważy mechaniczne uszkodzenie skóry w miejscu ugryzienia. Może to być zaczerwienienie lub obrzęk, ale są to jedynie objawy miejscowe. Natomiast objawy choroby odkleszczowej pojawiają się na ogół od kilku dni nawet do kilku tygodni od zakażenia i wyglądają zupełnie inaczej. Najczęściej o chorobie świadczy osowiałość psa i niechęć do zabawy, podwyższona temperatura i brak apetytu. Dość często występują wymioty u psa. Choroby odkleszczowe, ze względu na nieswoisty czas występowania objawów, są trudne do zdiagnozowania i niekiedy jest za późno na ich leczenie, dlatego są niebezpieczne.
Leczenie psa po ukąszeniu kleszcza
Po zlokalizowaniu kleszcza należy go jak najszybciej usunąć. Można to zrobić za pomocą specjalnego chwytaka lub (przy większej wprawie) palcami. Nie wolno kleszcza wyrywać ani czymkolwiek smarować! Jeżeli pozostanie w skórze fragment pasożyta, musi go usunąć lekarz weterynarii. Miejsce po ukąszeniu trzeba dokładnie zdezynfekować i bacznie obserwować czworonoga. Jeżeli wystąpiły u niego objawy choroby odkleszczowej, niezbędna jest niezwłoczna wizyta w gabinecie weterynaryjnym, gdzie zostanie dokonana diagnoza i wdrożone odpowiednie leczenie.
- Babeszjoza – to najczęściej występująca u psów choroba odkleszczowa. Pies ma gorączkę, jest osłabiony, często pojawia się żółtaczka, czasem wymioty i biegunka. Błony śluzowe są blade, pies zachowuje się apatycznie, nie chce jeść. Podaje się leki pierwotniakobójcze – pod ścisłą kontrolą, stosuje się wlewy podskórne elektrolitowe oraz w celu wypłukania bilirubiny z organizmu. Osłonowo podaje się antybiotyk, a w przypadku silnej anemii konieczne są transfuzje krwi. Szybko wykryta babeszjoza jest wyleczalna, natomiast zbyt późno zdiagnozowana lub nieleczona jest śmiertelna
- Odkleszczowe zapalenie mózgu (ang. tick borne encephalitis, TBE) jest ciężkim schorzeniem, często śmiertelnym. Objawy podobne są do babeszjozy, bez występowania żółtaczki. Diagnostyk polega na badaniu krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego i dokładnym wywiadzie. Leczenie jest objawowe, podaje się leki steroidowe, wlewy elektrolitowe, antybiotyki i witaminy z grupy B. Może wystąpić porażenie, po którym, o ile pies wyzdrowieje, konieczna jest rehabilitacja. Najcięższe przypadki mogą zakończyć się eutanazją, natomiast przechorowanie daje psu trwałą odporność
- Borelioza jest chorobą, wywołaną przez bakterie. Zakażenie jest możliwe po dłuższym żerowaniu kleszcza na psie. W większości wypadków objawy występują dopiero po kilku lub kilkunastu tygodniach. Na ogół jest to utrata apetytu, kulawizna spowodowana zapaleniem stawów i osłabienie. Często po paru dniach objawów następuje poprawa, a następnie nawrót. Chorobę rozpoznaje się po badaniu krwi, a leczenie polega na długotrwałym stosowaniu antybiotyków. Niestety, krętki boreliozy mogą pozostać w organizmie psa do końca życia i co pewien czas powodować nawroty.
Jak zatem widać, leczenie psa po ukąszeniu kleszcza jest trudne, a rokowania niepewne. Dlatego tak ważna jest profilaktyka – obroże przeciwinsektowe, krople na skórę, tabletki, itp. Natomiast w okresie rekonwalescencji należy stosować odpowiednią dietę – specjalistyczne karmy dla psów po chorobach, a w przypadku karmienia naturalnego lekkostrawne jedzenie dla psa.
Czy kleszcze są groźne dla psów?
Z powyższego wynika, że są groźne. Niestety, nie istnieje długotrwałe zabezpieczenie psa przed ugryzieniem kleszcza, nie ma również skutecznych szczepionek. Od wczesnej wiosny do późnej jesieni trzeba stosować dostępne środki insektobójcze, działające także na kleszcze. Trzeba także dbać o dobrą kondycję ogólną psa – odpowiednio go żywić, szczególnie dopóki nie zakończy się wymiana zębów u psa, nie dopuszczać do nadwagi i otyłości, a w razie nadmiernego przytycia przeprowadzić skuteczne odchudzanie psa. W razie ogłaszanych alertów o inwazji kleszczy nie należy przebywać z psem w niebezpiecznych miejscach, również w trosce o własne zdrowie.
Kleszcz u psa – kiedy do weterynarza?
Po stwierdzeniu kleszcza na psie należy niezwłocznie unieszkodliwić insekta, a następnie obserwować, czy nie występują wymienione wyżej objawy. Warto na wszelki wypadek zabezpieczyć kleszcza; po pozbawieniu go życia umieścić w zakręconym pojemniku (np. fiolce po lekach) i oddać lekarzowi weterynarii do zbadania, czy nie zawiera on chorobotwórczych drobnoustrojów. Jest to ważne o tyle, że wcześniejsze rozpoznanie choroby daje większe szanse na całkowite wyleczenie psa. Oczywiście nie wolno zwlekać z wizytą u lekarza weterynarii w przypadku wystąpienia objawów wskazujących na chorobę odkleszczową.
Jakie badania wykonać po ukąszeniu kleszcza u psa?
Jeżeli pies miał kontakt z kleszczem, a zwłaszcza gdy pasożyt był długo wbity w skórę, warto uważnie obserwować jego stan zdrowia. Nie każdy kleszcz u psa powoduje zakażenie, jednak niektóre pasożyty mogą przenosić groźne drobnoustroje wywołujące choroby odkleszczowe u psa. Wczesne wykrycie nieprawidłowości zwiększa szanse na szybkie rozpoczęcie leczenia i uniknięcie poważnych powikłań.
Podstawowym badaniem wykonywanym po podejrzeniu choroby odkleszczowej jest badanie krwi. Lekarz weterynarii może zalecić morfologię oraz badania biochemiczne, które pozwalają ocenić ogólny stan organizmu i wykryć zmiany mogące wskazywać na rozwijającą się infekcję. W przypadku podejrzenia konkretnych schorzeń wykonuje się również specjalistyczne testy w kierunku takich chorób jak babeszjoza czy borelioza u psa.
Warto pamiętać, że objawy nie zawsze pojawiają się od razu po usunięciu pasożyta. Objawy kleszcza u psa, a właściwie objawy chorób przenoszonych przez kleszcze, mogą wystąpić po kilku dniach, a nawet po kilku tygodniach od zakażenia. Niepokój powinny wzbudzić między innymi apatia, brak apetytu, gorączka, osłabienie, kulawizna, powiększone węzły chłonne, wymioty lub zmiana zachowania psa.
W niektórych przypadkach lekarz może zalecić wykonanie dodatkowych badań, takich jak testy serologiczne lub badania molekularne. Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy pojawiają się objawy wskazujące na rozwijającą się infekcję, a podstawowe wyniki nie dają jednoznacznej odpowiedzi.
Do najczęściej diagnozowanych schorzeń należą babeszjoza, która może prowadzić do silnego osłabienia i niedokrwistości, oraz borelioza, często objawiająca się problemami ze stawami i nawracającą kulawizną. Rzadziej występuje również kleszczowe zapalenie mózgu, które jest poważną chorobą mogącą powodować zaburzenia neurologiczne.
Jak chronić psa przed kleszczami?
Skuteczne zapobieganie kleszczom u psa jest znacznie łatwiejsze i bezpieczniejsze niż leczenie chorób, które mogą zostać wywołane przez te pasożyty. Chociaż nie istnieje metoda zapewniająca stuprocentową ochronę przed każdym ugryzieniem, regularne stosowanie odpowiednich preparatów znacząco zmniejsza ryzyko, jakie niesie kleszcz u psa.
Do najczęściej stosowanych środków ochronnych należą preparaty typu spot-on, obroże przeciwkleszczowe oraz tabletki przeciw pasożytom zewnętrznym. Dobór konkretnego rozwiązania powinien zależeć między innymi od wieku psa, jego masy ciała, stylu życia oraz miejsca, w którym najczęściej przebywa. Pies mieszkający w pobliżu lasów, łąk lub terenów z wysoką trawą może wymagać szczególnie skutecznej ochrony.
Bardzo ważnym elementem profilaktyki jest także regularne sprawdzanie sierści i skóry zwierzęcia po spacerach. Właściciel powinien wiedzieć, gdzie szukać kleszcza u psa, ponieważ pasożyty najczęściej wybierają miejsca, w których skóra jest delikatna i dobrze ukrwiona. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice uszu, szyi, pach, pachwin, brzucha oraz przestrzenie między palcami.
Warto również wiedzieć, jak wygląda kleszcz u psa. Niewielki, świeżo wbity pasożyt może być trudny do zauważenia, szczególnie u psów z gęstą lub długą sierścią. Po zakończeniu żerowania kleszcz staje się większy i bardziej widoczny, ponieważ zwiększa swoją objętość dzięki pobranej krwi. Regularna kontrola skóry pozwala szybciej wykryć pasożyta i ograniczyć ryzyko zakażenia.
Jeżeli mimo stosowanej ochrony dojdzie do ugryzienia, należy wiedzieć, jak usunąć kleszcza u czworonoga. Najlepiej zrobić to za pomocą specjalnego przyrządu przeznaczonego do tego celu, chwytając pasożyta jak najbliżej skóry i wyciągając go spokojnym, zdecydowanym ruchem. Prawidłowe usuwanie kleszcza zmniejsza ryzyko pozostawienia fragmentów pasożyta w skórze.
Po każdym spacerze w miejscach, gdzie mogą występować kleszcze, warto dokładnie obejrzeć psa. Szybka reakcja pozwala ograniczyć możliwe skutki ukąszenia kleszcza, w tym ryzyko zachorowania na groźne choroby odkleszczowe. Odpowiednia profilaktyka, regularna kontrola skóry i szybkie działanie po znalezieniu pasożyta to najważniejsze elementy ochrony zdrowia czworonoga.
